piyasa

Ekonomi Gündemi – 8 Nisan 2020

Koronavirüsün ekonomiler üzerinde yaratacağı etkiye yönelik tahminlerin sayısı artarken, istihdam cephesine yönelik beklentiler ise ürkütüyor.

BIST 100DOLAREUROGRAM ALTIN
92.3826.777.37360
+ % 0.34+ % 0.13+ % 0.76– % 0.69
Piyasalarda gün sonu (7 Nisan 2020)

GÜNDEM

Sağlık Bakanlığı’nın dün akşam yayınladığı verilere göre 6 Nisan 2020 itibariyla Türkiye’de Covid-19 nedeniyle ölenlerin sayısı 725’e yükseldi. Son 24 saatte 76 kişi daha hayatını kaybetti. 3 bin 892 yeni vaka var. Toplam vaka sayısı 34 bin 109. Toplam test sayısı 222 bin 868, son 24 saatte yapılan test sayısı ise 20 bin 23.

Merkez Bankası (TCMB) koronavirüsün ekonomiye etkilerini sınırlamak için tarihinin en büyük tahvil alım programlarından birini uyguluyor. TCMB’nin geçen hafta başından beri tahvil alımları yaklaşık 10 milyar TL’si İşsizlik Sigortası Fonu olmak üzere 15 milyar TL’yi aştı.

Koronavirüsün en çok etkilediği sektörlerinde başında havacılık sektörü geliyor. Yılın ilk üç ayında bir önceki yılın aynı ayına göre Türkiye’de uçak trafiği yüzde 8.8, yolcu sayısı ise yüzde 18.8 azaldı.

TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu şirketlerin bankalar tarafından kredi başvurusu dahi alınmadan geri çevrildiğine dair şikayetlerin arttığını bankaları sıkıntıya düşen tüm firmalarımıza destek olmaya çağırdığını söyledi.

Bu açıklamaya dün akşam saatlerinde üç kamu bankasından cevap geldi. Kamu Bankaları (Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Halk Bankası), Türkiye’nin virüs salgını ile ilgili finansal mücadelesine özveri içerisinde kesintisiz destek verdiğini bildirdi.Tam mesai ile çalışan kamu bankaları olarak, iş tutumları ile örtüşmeyen eleştirileri kabul etmediklerinin altını çizdi.

BDDK, Ekonomik İstikrar Kalkanı kapsamında sağlanan kredilerin ihtiyaca uygun, verimli şekilde tahsisi için bankalara yazı gönderdi.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, düzenlediği basın toplantısında koronavirüs Covid-19 vakalarının tespit edilebilmesi için cep telefonlarına yüklenecek bir takip uygulaması geliştirildiğini söyledi. Bakan, uygulamayla ilgili ayrıntılı bilgilerin birkaç gün içinde açıklanacağı belirtti ve amacın hastaların takip edilmesi, vürüsün yayılmasının önlenmesi olduğunu söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, “Dar gelirli 2.1 milyon aileye sağlanan 1000 lira nakdi yardım yaptık. 2.3 milyon aileye daha destek vererek toplamda 4,4 milyon aileye yardım ulaştırmış olacağız” dedi. Albayrak, ücretsiz izne çıkarılanlara da maaş desteği verileceğini söyledi

16 Şubat-29 Mart arasında Türkiye’de topluluk hareketliliği sahil, park, plaza gibi alanlarda yüzde 58, metro, otobüs ve tren istasyonlarında yüzde 71 geriledi. Veriler marketler, özel gıda mağazaları, pazar alanları, eczane gibi alanlarda topluluk hareketliliğinin yüzde 39 azaldığını gösteriyor. İş yerlerindeki hareketlilik yüzde 45 azaldı. İkamet edilen yerlerde hareketlilik ise yüzde 17 artmış durumda.

Bankalararası Kart Merkezi’nin açıkladığı verilere göre, mart ayında Türkiye’de kartlı ödeme adedi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 artarken, nakit çekim adedi ise yüzde 14 geriledi. Temassız ödeme adedinin geçen yıla göre yaklaşık 3 katına çıktığı söz konusu dönemde 2,5 milyon adet temassız özellikli kart da ilk kez kullanıldı.

FİTCH’TEN TÜRK BANKALARINA REFİNANSMAN UYARISI
Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, koronavirüs salgını nedeniyle riskli varlıklardan kaçan yatırımcıların bu varlıklardan uzak durmayı sürdürmesi halinde Türk bankalarının dış borçlarını yeniden finanse ederken risklerle karşılaşabileceği uyarısında bulundu. Türk bankalarının dış borçlarının 144 milyar dolar olduğuna dikkat çeken Fitch, hazırladığı raporda “Raporda, “Bu miktarın 82 milyar dolarlık bölümünün vadesi 2020’de doluyor, yatırımcıların riskten uzak durması nedeniyle (bu tutarı) refinanse etmek zor olabilir” dedi.

HSBC, 2019’da yüzde 2,6 büyüyen küresel ekonominin, 2020’de yüzde 3,3 daralacağı, 2021’de yüzde 5,4 büyüyeceği tahmininde bulundu. Banka, koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye ekonomisinde bu yıl yüzde 3,2’lik küçülme, 2021’de yüzde 3,7’lik büyüme tahminini paylaştı.

Global ekonomi için 2020 yılı büyüme tahminini yüzde 0,3’ten yüzde -2,7’ye indirmiş olan Bank of America, Türkiye ekonomisi için 2020 yılı büyüme tahminini yüzde 2,5’ten -2,3’e düşürdü. 

KOSGEB’in kredi destek programından faydalanan ve bankalara ödemeleri devam eden 136 bin KOBİ’nin nisan, mayıs ve haziran aylarına tekabül eden 713 milyon lira tutarındaki borçlarında ertelemeye gidildi. 

Birleşik Metal İş Sendikası Araştırma Merkezi’nin (BİSAM) hesaplamalarına göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı bir biçimde beslenebilmesi için, günlük en az 78.04 lira, aylık 2 bin 341 liralık harcama yapması gerekiyor. 

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İstanbul İstatistik Ofisi, kentte 2019 yılında, 47 bin 447 yeni iş yeri açılırken, kapanan ve tasfiye edilen iş yeri sayısının 20 bin 227 olduğunu açıkladı

Benzin pompa fiyatında 5 kuruş indirim yapıldı. Yeni fiyatlar bugünden itibaren geçerli olacak. 

ekonomi piyasa

DÜNYA

Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO) göre Corona virüsü salgını nedeniyle bu yılın ikinci yarısında dünyada çalışma saatlerinin yüzde 6,7’si ortadan kalktı. Bu kayıp 195 milyon tam zamanlı işçinin yaptığı işe karşılık geliyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle havacılık ve ilgili sektörlerde dünya genelinde 25 milyon kişinin işinin risk altında olduğunu açıkladı.

JAPONYA’DAN DEV PAKET
Japonya Başbakanı Shinzo Abe, koronavirüsün yaratttığı ekonomik şoku hafifletmek için dünyadaki en büyük paketlerden biri olarak nitelediği bir destek paketi açıkladı. Abe kabinesi pandeminin ve acil durum kısıtlamalarının dünyanın üçüncü en büyük ekonomisi olan Japonya ekonomisi üzerindeki ağır etkisini hafifletmek için ülkenin üretiminin %20’sine denk gelen 108 trilyon yen (990 milyar dolar) değerinde büyük destek paketini onayladı.

Corona virüsü salgınının ekonomiye vurduğu darbe nedeniyle 140’dan fazla sivil toplum grubu ve vakıf, IMF, Dünya Bankası ve G20 ülkelerine çağrıda bulundu. Çağrıda, gelişmekte olan ülkelerin borçlarının hafifletilmesi talep edildi.

Küresel Borç Monitörü raporuna göre, Küresel borçlar 255 trilyon dolara ulaşarak rekor kırarken toplam borç, ülkelerin toplam gayri safi yurt içi hasılasının 3 katını aştı

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) bir endeks ile ölçtüğü küresel belirsizlik, SARS salgını döneminin üç katına, Ebola sürecinin 20 katına çıkmış durumda.

2001’de Dünya Bankası’ndan görevinden çağırılarak Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı görevine getirilen Kemal Derviş, koronavirüsün ekonomik etkilerini üç tip “dayanışma testi” ile açıkladı.

Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü, geçen yıl Çin’den 58 bin 990 patent başvurusu yapıldığını, Çin’in böylelikle geçen yıl 57 bin 840 patent başvurusu yapan Amerika’yı ilk kez geride bıraktığını açıkladı.

Avrupa’da startupların geçen yıl aldıkları yatırımların toplamı bir önceki yıla göre yüzde 46 artarak 31,1 milyar euroya yükselirken, bu yıl koronavirüs krizi nedeniyle bu yatırımlarda büyük bir düşüş bekleniyor. 

ŞİRKETLER

Pegasus 2019 yılı faaliyetlerine ilişkin net dağıtılabilir dönem kârının tamamının olağanüstü yedekler hesabına aktarılması kararını genel kurulda onayladı.