altın

Ekonomi Gündemi – 18 Nisan 2020

Koronavirüs nedeniyle uzun süredir baskı altındaki gelişmekte olan para birimleri küresel risk iştahında dün görülen kuvvetli artışla birlikte biraz nefes aldı.

BIST 100DOLAREUROGRAM ALTIN
98.1806.947.55375
+ % 2.01– % 0.08+ % 0.16– % 2.14
(17 Nisan 2020)

PİYASALAR

Yurt içi piyasalarda son dönemde takip edilen konuların başında Türkiye’nin yeni bir dış kaynak sağlayıp sağlamayacağı yer alıyor. Bankacılara göre Türkiye’nin IMF ya da gelişmiş bir ülke merkez bankası ile yapabileceği bir swap hattı TL’de de önemli bir değer kazancı getirebilir. Ancak bu yönde bir olumlu açıklama ya da gelişme henüz bulunmuyor.

Kamunun döviz arzı TL’yi son dönemde destekleyen bir etken ancak dış finansman konusundaki endişeler bu hafta TL’de ayrıca bir satış baskısı getirmişti. Yeni dış kaynak oluşmaması ya da küresel satış baskısıyla kurda yeniden yükselişler görülebileceği belirtiliyor.

Bankacıların yaptığı hesaplamalara göre IMF’in sadece yeni kotaya dayalı imkanlarının Türkiye için de 9-10 milyar dolar kaynak anlamına geldiğini bunun haricinde de imkanların yer aldığına dikkat çekiyorlar. Ancak Türkiye’de siyasiler bugüne kadar IMF’nin yeni dış kaynak temininde bir seçenecek olarak değerlendirimeyeceğini belirtiyorlar.

Türkiye’nin, G20 kapsamında, ticaret ortaklarıyla ve ABD başta olmak üzere swap imkanı için halen temasta olduğunu belirten yetkililer ise bugüne kadar hep IMF dışında diğer tüm finansman imkanlarına sıcak bakıldığını ifade ediyorlar.

GÜNDEM

Türkiye’de Covid-19 nedeniyle 17 Nisan 2020 itibarıyla toplam ölü sayısı 1769’a yükseldi. Toplam vaka sayısı 78 bin 546 oldu.

Merkez Bankası (TCMB) tahvil alımlarında üst limiti analitik bilançoda aktiflerin yüzde 10’una genişletirken, İşsizlik Fonu kaynaklı tahvil alımları limit dışında bırakıldı. Bankadan yapılan açıklamada, “2020 yılı Para ve Kur Politikası metninde 2020 yılı için TCMB analitik bilanço aktif toplamının azami yüzde 5’i olarak belirlenmiş olan APİ portföyü nominal büyüklüğünün TCMB analitik bilanço aktif toplamına oranı azami yüzde 10 olarak güncellenmiştir” denildi. Bankanın bir önceki uygulamasında tahvil alımları aktif büyüklüğün yüzde 5’i olarak belirlenmişti.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankaların merkezi yönetiminden olan ve YP cinsinden düzenlenen alacaklarına kredi riskine esas tutar hesaplamasında yüzde 0 risk ağırlığı uygulanabilmesine karar verdi.

30 Nisan’a kadar verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme ve ödeme süreleri 1 Haziran gün sonuna kadar uzatıldı. Mücbir sebep kapsamına dahil edilen mükelleflerin de nisan, mayıs ve haziranda vermesi gereken muhtasar ve KDV beyanları 27 Temmuz’a kadar, bunların ödemeleri ise 6’şar ay ötelenmişti

Benzinin litre fiyatına 15, motorinin litre fiyatına ise 10 kuruş zam yapıldı.

Üç ay süreyle işçi çıkartılamayacak
İşten çıkarmayı üç ay yasaklayan düzenleme Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Koronavirüs Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanun’a göre, işveren, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç aylık süreyi geçmemek üzere işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilecek. Bu kapsamda ücretsiz izne ayrılmak, işçiye haklı nedene dayanarak sözleşmeyi fesih hakkı vermeyecek.

Yasa ile ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan veya işten çıkarıldığında işsizlik ödeneğine hak kazanamayan işçilere aylık 1,177 TL nakdi ücret desteği sağlanıyor.

VERİ

Merkez Bankası‘nın (TCMB) Nisan ayı beklenti anketinde, yıl sonu TÜFE beklentisi bir önceki anketteki yüzde 9.98 seviyesinden yüzde 9.76’ya geriledi. Yıl sonu dolar beklentisi 6.51’den 6.93’e yükseldi.

Kısa vadeli dış borç stoku, şubat ayında 2019 sonuna kıyasla yüzde 0,9 azalışla 122,5 milyar dolara geriledi.

Mart ayında kurulan şirket sayısı, bir önceki aya göre yüzde 9,6 azalışla 8 bin 276 oldu. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 7,4 azalışla 763 olarak kayıtlara geçti.

Merkez Bankası, Türkiye ekonomisinin toplam finansal varlıklarının 15.4 trilyon TL, yükümlülüklerinin ise 17.5 trilyon TL düzeyine ulaştığını bildirdi.

Türkiye İstatistik Kurumu, 2019 yılına ilişkin çocuk istatistiklerini açıkladı. Türkiye’nin çocuk nüfusu, geçen yıl sonu itibarıyla 22 milyon 876 bin 798 olarak belirlendi. Çocuklar, ülke nüfusunun yüzde 27,5’ini oluşturdu. 

DÜNYA

Çin ekonomisi koronavirüs pandemisinin işletlemerin kapatılmasına sebep olması ile 1992’den bu yana ilk kez daraldı ve gayrısafi yurt içi hasıla yıllık bazda yüzde 6.8 geriledi.

Otomobil sektörü ağır yaralı
Avrupa’da otomobil satışları, koronavirüs nedeniyle devreye alınan tecrit uygulamalarının yarattığı tahribat sonucu Mart’ta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 51.8 geriledi. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’nin (ACEA) verilerine göre, otomobil satışları Mart’ta 853 bin adete indi. Otomobil satışları İtalya’da yüzde 85.4, Almanya’da yüzde 37.7, Fransa’da yüzde 72.2 ve İspanya’da ise yüzde 69.3 geriledi.

AB Komisyonu, Kovid-19’un küresel ticarete etkilerinin değerlendirildiği çalışmasını yayımladı:

*Salgın nedeniyle uygulanan iş yeri kapatma, seyahat yasağı gibi çeşitli kısıtlayıcı tedbirler, üretim, harcamalar, yatırım ve uluslararası ticarette ciddi daralmaya neden olacak.

*Kovid-19 nedeniyle 2020 yılında küresel ticaret yüzde 9,7 gerileyecek.

*AB ülkelerinin diğer ülkelere ihracatı yüzde 9,2, ithalatı da yüzde 8,8 düşecek.

*AB üyesi 27 ülkenin mal ve hizmet ihracatı bu yıl 285 milyar euro, ithalatı da 240 milyar euro azalacak. Böylece, Kovid-19 nedeniyle AB’nin dış ticaret hacmi 525 milyar euro gerileyecek.